4 cách bảo quản trái cây mà bạn nên biết

Bảo quản trái cây đúng cách là bí quyết vàng để giữ trọn vẹn hàm lượng vitamin, độ tươi ngon giòn ngọt tự nhiên và tối ưu hóa chi phí chi tiêu cho gia đình bạn. Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng gặp phải những tình huống dở khóc dở cười: Chi ra một số tiền không nhỏ để mua những loại hoa quả nhập khẩu cao cấp hoặc những giỏ trái cây đặc sản chín mọng về thưởng thức, nhưng chỉ sau 2 – 3 ngày bỏ quên trong góc bếp, chúng đã bắt đầu chín nhũn, thâm đen, thối đầu hoặc chảy nước luênh láng, buộc lòng phải vứt bỏ trong tiếc nuối.
Nhiều người thường đổ lỗi cho người bán bán quả non, quả tẩm thuốc hoặc đổ lỗi cho thời tiết thất thường. Tuy nhiên, đứng dưới góc độ của một chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu về chuỗi cung ứng và tối ưu hóa trải nghiệm thực phẩm, tôi khẳng định rằng: 90% nguyên nhân khiến hoa quả nhanh hỏng nằm ở cách chúng ta xử lý chúng sau khi mua về. Mỗi loại trái cây là một thực thể sống, chúng có “tính cách”, nhu cầu nhiệt độ, độ ẩm và nhịp thở hoàn toàn khác nhau. Nếu bạn áp dụng chung một công thức rập khuôn là “cho tất cả vào tủ lạnh”, bạn đang vô tình kích hoạt quá trình tự hủy của chúng nhanh hơn bình thường. Bài viết chuyên sâu này sẽ cung cấp cho bạn một cái nhìn toàn diện, phân tích logic và những mẹo thực tế nhất để làm chủ kỹ năng lưu trữ thực phẩm tại nhà.

sản phẩm mà bạn 

Cách bảo quản trái cây tươi lâu

Để giữ cho hành trình từ chợ về nhà của hoa quả không bị đứt gãy, hành động phân loại ngay khi vừa xách túi thực phẩm vào cửa bếp chính là bước ngoặt quyết định toàn bộ thời gian sử dụng sau đó. Một sai lầm kinh điển mà hầu như bà nội trợ nào cũng mắc phải là để nguyên cả túi nilon, buộc chặt miệng lại rồi nhét thẳng vào một góc. Hành động này vô tình tạo ra một “nhà kính thu nhỏ”, giữ lại toàn bộ hơi ẩm, khiến quả bí bách và thối rữa chỉ trong vài mươi tiếng đồng hồ.

Những loại trái cây nhanh chín nào cần đề riêng?

 Trong thế giới thực vật tồn tại một khái niệm gọi là “khí Ethylene” – đây có thể coi là một loại hormone thực vật tồn tại dưới dạng bọt khí, có nhiệm vụ kích thích tế bào quả mở rộng, chuyển hóa tinh bột thành đường và làm mềm thịt quả. Hiểu một cách nôm na, đây chính là chất làm chín tự nhiên. Tuy nhiên, tốc độ phóng thích loại khí này ở mỗi loại quả là hoàn toàn khác nhau. Có những loại quả hoạt động như một “nhà máy sản xuất khí” khổng lồ, liên tục xả khí ra môi trường xung quanh.
Nếu bạn xếp chung những “nhà máy” này với các loại quả nhạy cảm khác, lượng khí dư thừa sẽ ép các quả xung quanh phải chín thần tốc, vượt quá tầm kiểm soát của bạn. Kết quả là cả rổ hoa quả sẽ đồng loạt chuyển sang giai đoạn nẫu, thối hỏng lây lan. Do đó, quy tắc cốt lõi là phải tách biệt hai nhóm sau:

• Nhóm chủ động tỏa khí (Cần cách ly đặc biệt): Chuối chín, bơ chín, xoài, đu đủ, hồng xiêm, táo, lê, đào, mận, cà chua.

• Nhóm bị động nhạy cảm (Dễ bị chín ép dẫn đến hỏng): Cam, quýt, chanh, dưa hấu, dưa lưới, các loại rau ăn lá, bông cải xanh, các loại đậu.

 Ví dụ thực tế: Nếu bạn đặt một quả chuối đã ngả vàng ngay cạnh một quả bơ còn xanh cứng, quả bơ sẽ chín mềm chỉ sau một đêm thay vì cần 3 – 4 ngày như bình thường. Hãy tận dụng đặc tính này một cách thông minh: Khi muốn kích bơ, xoài, hay hồng xiêm nhanh chín để ăn, hãy ủ chúng chung với một quả táo hoặc chuối tiêu. Ngược lại, nếu muốn tích trữ ăn dần trong tuần, tuyệt đối phải đặt chúng ở hai vị trí cách xa nhau, thậm chí là ở hai căn phòng khác nhau hoặc hai ngăn tủ riêng biệt.

Có nên rửa nước ngay khi vừa mua về không?

Những loại quả nào chỉ cần để ngoài không cần cho vào tủ lạnh?

Một quan niệm sai lầm thâm căn cố đế của đại đa số người tiêu dùng là coi tủ lạnh như một “chiếc rương đóng băng thời gian”, cứ cái gì quý, cái gì đắt tiền là phải cất vào tủ lạnh thì mới yên tâm không hỏng. Thực tế, rất nhiều loại trái cây có nguồn gốc từ vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới đã tiến hóa để thích nghi với cái nóng và độ ẩm của môi trường tự nhiên. Khi đột ngột bị đẩy vào môi trường nhiệt độ thấp của tủ lạnh, chúng sẽ rơi vào trạng thái sốc nhiệt, hay còn gọi là hiện tượng “bỏng lạnh” (chilling injury).

Khi bị bỏng lạnh, cấu trúc tế bào bên trong vỏ quả bị phá vỡ, các enzyme bị ức chế hoạt động một cách bất thường, dẫn đến hàng loạt hệ lụy: Quả bị mất đi hương vị thơm ngon đặc trưng, ruột quả bị biến đổi màu sắc (thâm đen, sượng sùng) và mất sạch các vitamin quý giá.

Hãy lưu ý danh sách những loại quả dưới đây chỉ cần giữ ở nhiệt độ phòng, chọn nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời chiếu vào trực tiếp:

• Chuối: Nếu bạn cho chuối vào ngăn mát tủ lạnh, nhiệt độ thấp sẽ làm các túi chứa chất phenolic trong vỏ chuối bị vỡ ra, phản ứng với oxy tạo thành melanin khiến toàn bộ vỏ chuối chuyển sang màu đen xỉn, trông rất mất thẩm mỹ, dù thịt quả bên trong có thể chưa hỏng hẳn nhưng vị ngọt đã giảm đi đáng kể và quả bị mềm nẫu.

• Bơ chưa chín (Bơ xanh): Quá trình chín của quả bơ đòi hỏi các enzyme hoạt động liên tục ở nhiệt độ từ 18°C đến 24°C để chuyển hóa chất béo và tinh bột. Nếu cho bơ xanh vào tủ lạnh, các enzyme này bị “đóng băng”, bơ sẽ ngưng chín hoàn toàn. Hậu quả là sau một tuần lấy ra, quả bơ sẽ bị sượng đắng, ruột thâm đen và hỏng luôn mà không bao giờ chín ngon được nữa.

• Dưa hấu và dưa lưới: Các nghiên cứu nông nghiệp đã chỉ ra rằng, dưa hấu để ở nhiệt độ phòng giữ được lượng chất chống oxy hóa (lycopene và beta-carotene) nhiều hơn hẳn so với dưa để trong tủ lạnh. Lớp vỏ dày của dưa hấu đủ sức bảo vệ phần ruột bên trong tươi ngon từ 7 – 10 ngày ở môi trường ngoài. Bạn chỉ nên cho dưa vào tủ lạnh khoảng 2 tiếng trước khi ăn nếu muốn thưởng thức vị mát lạnh.

• Họ nhà cam, chanh, bưởi, quýt: Tinh dầu ở vỏ các loại quả này rất nhạy cảm với hơi lạnh. Để trong tủ lạnh lâu ngày sẽ làm vỏ bị khô héo, mất đi mùi thơm tự nhiên và ruột quả dễ bị đắng hoặc khô nước (bị móp góc). Chỉ cần xếp chúng ra một chiếc rổ mây thoáng khí đặt trên bàn ăn là bạn đã có thể bảo quản từ 1 đến 2 tuần một cách dễ dàng.

Cách bảo quản trái cây đã cắt trong tủ lạnh

Khi bạn đã gọt vỏ hoặc bổ đôi quả dưa, quả táo nhưng không ăn hết, phần thịt quả lúc này hoàn toàn “trần trụi” trước môi trường. Lúc này, việc áp dụng đúng cách bảo quản trái cây đã cắt là vô cùng cấp thiết. Tủ lạnh gia đình không phải là môi trường vô trùng; trái lại, đây là nơi chứa đựng một hệ sinh thái vi khuẩn cực kỳ phức tạp từ các loại thịt cá tươi sống, thức ăn thừa từ hôm trước, rau củ bám đất… Nếu không biết cách bảo quản trái cây trong không gian này, chúng sẽ nhanh chóng trở thành miếng mồi ngon cho vi khuẩn nhiễm chéo, gây nguy cơ ngộ độc thực phẩm hoặc các bệnh về đường tiêu hóa cho người ăn.

Chỉnh tủ lạnh bao nhiêu độ để bảo quản trái cây tốt nhất?

Nhiệt độ là yếu tố tiên quyết điều khiển tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật và tốc độ phân hủy của các tế bào thực vật. Đối với ngăn mát tủ lạnh – nơi lưu trữ hoa quả đã gọt vỏ, dải nhiệt độ vàng để bảo quản trái cây được các chuyên gia khuyến nghị là từ 3°C đến 5°C.

• Nếu nhiệt độ cài đặt quá cao (Trên 6°C): Đây là môi trường lý tưởng để các loại vi khuẩn bắt đầu thức giấc và tăng tốc nhân bản. Quá trình bảo quản trái cây sẽ thất bại vì quả sẽ có hiện tượng bị chua, bề mặt chảy nhớt nhẹ, có mùi nồng giống như rượu (lên men) chỉ sau một ngày.

• Nếu nhiệt độ cài đặt quá thấp (Dưới 1°C): Luồng khí lạnh sâu này có thể áp sát mức đóng băng. Nước chiếm đến 80 – 90% trọng lượng trong tế bào trái cây sẽ bị kết tinh thành các tinh thể đá nhỏ bén nhọn làm đâm thủng màng tế bào. Khi bạn mang khay hoa quả ra ngoài nhiệt độ phòng, đá tan ra khiến miếng quả bị nhũn nát, mất sạch nước ngọt.

Một mẹo nhỏ về mặt logic sắp xếp khi bảo quản trái cây trong tủ lạnh: Không bao giờ xếp các hộp hoa quả cắt sẵn ở sát vách lưng của tủ lạnh, vì đó là nơi luồng hơi lạnh thổi ra trực tiếp, nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C dễ gây đóng băng cục bộ.

Nên đựng bằng hộp nhựa hay hộp thủy tinh để bảo quản trái cây?

Để chọn được giải pháp bảo quản trái cây tối ưu nhất, chúng ta hãy cùng đặt hai loại chất liệu hộp thông dụng này lên bàn cân so sánh dựa trên các tiêu chí khắt khe về an toàn thực phẩm và giữ nhiệt:

Nhìn vào bảng phân tích trên, hộp thủy tinh có nắp gài khóa silicone kín khí chính là sự lựa chọn quán quân để bảo quản trái cây. Tuy nhiên, nếu vì lý do tiện lợi khi mang đi làm, bạn bắt buộc phải sử dụng hộp nhựa, hãy khôn ngoan lựa chọn các loại hộp làm từ nhựa PP (Polypropylene – ký hiệu số 5 dưới đáy hộp). Đây là loại nhựa duy nhất được chứng nhận an toàn, không chứa chất gây ung thư BPA.

Thời gian bảo quản trái cây đã bổ ra trong tủ lạnh là mấy ngày?

Khoảng thời gian lý tưởng nhất để bảo quản trái cây cắt sẵn đạt độ an toàn và giữ trọn chất dinh dưỡng là trong vòng 1 đến 2 ngày (tối đa là 48 tiếng).Nhiều người có thói quen gọt một hộp ổi hoặc táo thật lớn rồi ăn rả rích suốt cả tuần lễ, thấy miếng quả chưa thối là vẫn ăn. Đây là một sai lầm lớn. Kể từ thời điểm gọt vỏ, dù bề mặt có vẻ vẫn tươi nguyên nhờ hơi lạnh, nhưng mức độ suy giảm vitamin C và các chất chống oxy hóa diễn ra theo một đường dốc đứng. Sau 3 ngày bảo quản trái cây theo cách này, hàm lượng dinh dưỡng có thể bốc hơi đến 60%. Vì vậy, để đảm bảo sức khỏe cao nhất cho gia đình, nguyên tắc là ăn đến đâu bổ đến đó, nếu thừa thì hãy cố gắng xử lý dứt điểm ngay trong ngày hôm sau.

Cách bảo quản trái cây cắt sẵn

Việc chuẩn bị những khay hoa quả cắt sẵn bắt mắt để mang đi làm ăn trưa, hoặc chuẩn bị cho những chuyến dã ngoại cuối tuần là nhu cầu cực kỳ chính đáng. Nhưng làm sao để những miếng quả sau nhiều tiếng đồng hồ vẫn giữ được màu sắc rực rỡ, không bị thâm xỉn, không bị khô héo cạnh? Những mẹo bảo quản trái cây nhỏ nhưng có võ dưới đây sẽ giúp bạn giải quyết bài toán này dễ dàng.

Mẹo ngâm nước chanh đường giúp trái cây không bị thâm đen

Hiện tượng táo, lê, ổi, chuối sau khi gọt vỏ chỉ mươi phút đã chuyển sang màu nâu xám, loang lổ vết thâm gọi là quá trình oxy hóa sinh học. Khi tế bào thực vật tiếp xúc với oxy trong không khí, một loại enzyme có sẵn trong quả mang tên Polyphenol Oxidase (PPO) sẽ lập tức kích hoạt, biến các hợp chất phenolic thành chất melanin (sắc tố sẫm màu). Hiện tượng này hoàn toàn giống với việc một thanh sắt để ngoài trời mưa bị rỉ sét vậy. Nó không làm quả độc đi ngay lập tức, nhưng khiến đĩa hoa quả nhìn bẩn, mất thẩm mỹ và làm giảm ham muốn thưởng thức một cách thảm hại.

Công thức pha chế nước ngâm chuẩn xác:

1. Chuẩn bị một tô thủy tinh lớn chứa khoảng 500ml nước lọc nguội (có thể thêm vài viên đá lạnh để tăng độ giòn).

2. Vắt vào tô nước cốt của nửa quả chanh tươi (hoặc 2 – 3 quả tắc/quất). Chất axit trong chanh sẽ làm hạ độ pH trên bề mặt quả, khiến enzyme gây thâm bị tê liệt hoàn toàn.

3. Hòa tan vào đó 1 thìa cà phê đường cát trắng. Đường đóng vai trò tạo ra một áp suất thẩm thấu nhẹ, giữ chân lượng nước bên trong các tế bào không bị thất thoát ra ngoài, đồng thời làm dịu lại vị chua của chanh, giúp miếng quả giữ được hậu vị ngọt ngào.

4. Gọt hoa quả đến đâu, thả ngay miếng quả ngập trong tô nước đến đó. Ngâm duy nhất trong vòng 3 đến 5 phút.

5. Vớt ra một chiếc rổ sạch, để thật ráo nước hoặc dùng giấy thấm nhẹ trước khi xếp vào hộp lưu trữ.

Phương pháp này sẽ giúp miếng táo, lê của bạn giữ được vẻ ngoài trắng phau, bóng bẩy suốt từ 6 đến 8 tiếng đồng hồ, cực kỳ thích hợp cho các hộp cơm văn phòng.

Cách bọc màng thực phẩm “ôm sát” để bảo quản trái cây luôn mọng nước

Làm sao để bảo quản trái cây cắt sẵn giữ được độ giòn ngọt như lúc mới bổ?

Độ giòn của trái cây (như dưa hấu, dứa, củ đậu) phụ thuộc hoàn toàn vào lượng nước tích tụ bên trong các tế bào. Có một nghịch lý: Sau khi cắt nhỏ xếp vào hộp, trái cây sẽ liên tục rỉ nước ra đáy hộp. Nếu bạn để hoa quả nằm ngập trong vũng nước thừa đó suốt nhiều tiếng, miếng quả sẽ bị úng nước, cấu trúc tế bào bị nhão ra, trở nên bở bùng bục và rất nhanh chua.

Bí quyết bảo quản trái cây luôn giòn tan: Hãy tận dụng những tờ khăn giấy đa năng loại dày trong nhà bếp. Trước khi xếp trái cây vào hộp thủy tinh, bạn hãy gấp gọn và lót từ 1 đến 2 lớp khăn giấy xuống dưới đáy hộp rồi mới xếp hoa quả lên trên. Lớp khăn giấy này hoạt động giống như một chiếc máy bơm hút ẩm thông minh, mút sạch phần nước thừa rỉ ra, giữ cho không gian đáy hộp luôn khô ráo tuyệt đối, giúp miếng trái cây giữ vững được cấu trúc giòn sần sật.

Cách bảo quản trái cây khi vận chuyển

Vận chuyển hoa quả đi xa – dù là mang đi cắm trại picnic hay gửi quà từ quê lên phố – luôn là một thử thách lớn. Hoa quả di chuyển trên xe phải chịu hàng loạt tác động tiêu cực: Sự rung lắc liên tục, lực va đập khi đi qua những đoạn đường xóc, sự gia tăng nhiệt độ đột ngột trong khoang chứa đồ. Nếu không nằm lòng các mẹo bảo quản trái cây khi đi đường dài, bạn sẽ phải đối mặt với một đống hỗn độn dập nát khi mở thùng ra.

Cách lót giấy báo và xếp quả cứng ở dưới, quả mềm ở trên để bảo quản trái cây đi xa

Mấu chốt của việc bảo quản trái cây an toàn khi đóng thùng đi xa nằm ở việc phân bổ trọng lực và triệt tiêu lực va đập. Bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phân tầng cấu trúc thùng hàng theo ba lớp rõ rệt dưới đây:

• Lớp nền đáy thùng: Xếp các loại quả có vỏ dày, chịu lực tốt như dưa hấu, bưởi, đu đủ xanh, dừa. Những quả này đóng vai trò như một lớp móng vững chãi, gánh toàn bộ lực nén từ phía trên đổ xuống.

• Lớp giữa: Xếp các loại quả có độ cứng trung bình như cam, quýt, táo, lê.

• Lớp bề mặt: Vị trí trên cùng tuyệt đối phải dành riêng cho các loại quả có vỏ mỏng, thịt mềm, dễ tổn thương nhất như xoài chín, bơ chín, nho, dâu tây, na.

Mẹo dùng giấy báo hỗ trợ bảo quản trái cây: Hãy lấy những tờ giấy báo cũ, vò nát chúng lại rồi chèn thật chặt vào tất cả các khoảng khe hở, ngóc ngách giữa các quả với nhau và giữa quả với thành thùng xốp. Lớp giấy báo vò nát này hoạt động như một hệ thống túi khí chống sốc, hấp thụ toàn bộ lực rung lắc, giữ cho các quả đứng im phăng phắc tại vị trí của mình, không bị bầm dập suốt chuyến đi.

Mẹo đục lỗ thùng xốp để bảo quản trái cây không bị “đổ mồ hôi”

Thùng xốp là dụng cụ tuyệt vời nhờ khả năng cách nhiệt tốt, ngăn cái nóng bên ngoài đốt nóng hoa quả bên trong. Tuy nhiên, thùng xốp lại có nhược điểm là hoàn toàn kín khí. Trái cây sau khi hái xuống vẫn “hô hấp”, chúng hít oxy và thải ra hơi nước cùng nhiệt lượng. Khi bị nhốt trong không gian kín, lượng hơi nước này không thể thoát ra ngoài, sẽ ngưng tụ thành các giọt nước bám trên nắp thùng rồi rơi ngược trở lại quả, tạo nên hiện tượng “đổ mồ hôi”.

Tình trạng này sẽ biến thùng xốp thành một chiếc “lò hấp” vừa nóng vừa ẩm, khiến hoa quả bị úng thối và hỏng cuống vô cùng nhanh chóng.

Giải pháp bảo quản trái cây trong thùng xốp hiệu quả: Trước khi xếp hoa quả vào, bạn hãy dùng một chiếc tua vít hoặc thanh sắt hơ nóng để đục từ 10 đến 15 lỗ thông hơi (đường kính khoảng bằng ngón tay cái) rải rác xung quanh các mặt bên và trên nắp thùng xốp. Những chiếc lỗ này sẽ tạo ra một luồng khí đối lưu liên tục, giúp đẩy hơi nóng và hơi ẩm dư thừa ra ngoài. Không gian bên trong thùng xốp sẽ luôn giữ được trạng thái khô ráo, thông thoáng, đảm bảo cho chuyến hành trình dài hàng trăm cây số của bạn thành công trọn vẹn.

Áp dụng một cách bài bản và linh hoạt 4 phương pháp bảo quản trái cây dựa trên các phân tích logic và khoa học trên đây, bạn hoàn toàn có thể tự tin làm chủ căn bếp của mình, nâng niu từng nguồn dinh dưỡng quý giá và mang đến cho những người thân yêu những đĩa hoa quả mát lành, giòn ngọt nhất mỗi ngày!